Album van de week: Radiohead – In Rainbows

Wees gerust. Wat je links ziet, is niet de hoes van In Rainbows, Radiohead's langverwachte en onverwacht snel gekregen zevende album. Maar omdat er om een download nu eenmaal geen hoesje zit, zijn fans maar alvast zelf aan het knutselen geslagen, met dit als – inderdaad Pitchfork - leukste resultaat. Bestellers van de discbox met CD's, lp's, boekwerk en coverart krijgen immers begin december een tastbare verpakking van de postbode. Maar genoeg over Radiohead's schop tegen de muziekindustrie en de 'shock and awe'-verrassing van de download waarvan je zelf je aankoopprijs bepaalde: hoe goed is In Rainbows nu geworden?

We kunnen lang om die vraag heen draaien en een eenduidend antwoord is na zes keer luisteren misschien nog niet te geven. Radiohead is nu eenmaal meesterlijk in het maken van groeiplaten die zich in je oren blijven ontwikkelen en steeds meer prijsgeven. Maar de eerste conclusie over In Rainbows is even voorspelbaar als onontkoombaar: dit nieuwe album van Radiohead is wederom griezelig goed. En dat terwijl In Rainbows op bepaalde vlakken toch weer zo anders is uitgepakt dan ondergetekende en veel andere fans zelfs luttele dagen voor release nog dachten.

Zanger Thom Yorke zei in een interview dat dit Radiohead's 'most sexy' record zou worden. Waar dit 'm nu precies in zit, is moeilijk aan te wijzen, maar het is een aardige omschrijving, voor zover Radiohead-muziek ooit sexy te noemen was, natuurlijk. Plaatopener 15 Steps, de de luisteraar met heftige, overstuurde beats op het verkeerde been zet, is er dankzij een swingend latin-achtig ritme en exotische handclaps het beste voorbeeld van. Al houdt hier een groep plotseling joelende kinderen je wel bij de les.

Nog wat trefwoorden die zeer van toepassing is op de algehele sfeer op In Rainbows: relaxed, bedrieglijk losjes, ontspannen, minimaal. En jawel: simpelweg bloedmooi. Die op de eerste gehoren ontzettende losheid lijkt vooral het gevolg te zijn van de drums van Phil Selway die veel droger, lichter en wat zachter zijn opgenomen dan voorheen en zo een flink deel van de ontspannen sfeer bepalen.

Niet dat we hierdoor dus saaie muziek van Radiohead krijgen, integendeel. Wel is het geluid op In Rainbows uitgebalanceerder en minimaler dan Radiohead ooit geklonken heeft. Daarmee is wel een stuk beklemming die sommige oudere songs op OK Computer of Kid A kenmerkte, verdwenen. In tweede track Bodysnatchers, het enige heftiger nummer op de plaat, is die misschien nog aanwezig. Andere verwachtte hardere stukken als Reckoner – live woest om zich heen maaiend – of Jigsaw Falling Into Place – voorheen Open Pick, live zeer gejaagd – hebben juist een ingetogener versie gekregen. Waarbij Reckoner een dijk van een strijkersarrangement heeft meegekregen en Jigsaw Falling Into Place dankzij akoestische gitaren en een onheilspellend neuriekoortje aan het begin een betere opbouw heeft gekregen, tot aan een uitbundige finale. "Go and let it out", zingt Thom Yorke op zijn felst. Het less is more-principe geldt hier meer dan ooit.

Opbouw: het is een discipline die Radiohead perfecter dan ooit beheerst. In Rainbows is beslist een liedjesplaat geworden, maar -niet heel verbazingwekkend - enkel gevuld met liedjes volgens het standaardstramien couplet-refrein-couplet-refrein-bruggetje-refrein. Prachtliedjes als het eerdere genoemde Bodysnatchers, All I Need (majestueuze climax), sombere afsluiter Videotape (over videoboodschappen van overledenen aan hun nabestaanden) en het heerlijk laidback klinkende House Of Cards danken hun verslavende werking aan de perfecte manier van steeds kleine deeltjes muziek toevoegen. Of het nu een extra gitaarloopje, een paar tikjes op het glockenspiel of de hulp van een strijkorkest is.

Absoluut hoogtepunt wat dit betreft is Weird Fishes/Arpeggi: over een rustig doch vlot huppelritme kronkelen steeds meer twinkelende gitaren van Jonny Greenwood en Ed O'Brian zich om elkaar heen, terwijl Yorke een van zijn meest melancholieke, immer cryptische teksten ooit zingt, van fluisterzacht naar zijn maximumvolume. Te horen is hoe de band lang bezig is geweest met geluidsexperimenten à la Kid A, om van daaruit de liedjes tot in hun volle pracht uit te bouwen. Dat kippenvel blijft zich maar in colonnes van tien opstellen, terwijl je je afvraagt hoe deze vijf perfectionnisten zo lang hebben kunnen doen over een album die bedrieglijk klinkt alsof het in luttele weken tot stand is gekomen. Een groter compliment kan ik bijna niet verzinnen.

Voorlopig zal In Rainbows nog heel wat rondjes in de cd-speler maken meerdere malen per dag door de speakers klinken en wie weet nog meer openbaringen in zich hebben. En dan zijn de teksten nog amper bestudeerd. Nu kan al gezegd worden dat de plaat een beter afgerond geheel vormt dan voorganger Hail To The Thief, waar enkele nummers er los bij leken te hangen. Leuk en knap hoor, die platenindustriële revolutie rond de release van In Rainbows. Maar uiteindelijk waren die fratsen helemaal niet nodig geweest om alle aandacht op In Rainbows te vestigen. Zolang Radiohead indrukwekkende muziek als op LP7 blijft maken, is dat op zich meer dan genoeg om de meest innovatieve en beste popband ter wereld te blijven.

Lees ook:
- Luistert U al naar In Rainbows?
- Een vooruitblik op Radiohead's In Rainbows
- Radiohead-countdown: onthullingen of hoax?
- Radiohead communiceert in codes
- Nieuwe Radiohead klaar, Jonny Greenwood maakt filmmuziek

Lees ook:Radiohead’s In Rainbows via XL Recordings in de winkel
Lees ook:Video: Radiohead covert The Rip van Portishead
Lees ook:Radiohead geeft nooit meer muziek gratis weg
Lees ook:‘Nieuw Radiohead-album moet nog dit jaar uitkomen’
Lees ook:Nieuwe nummers van Thom Yorke op gelimiteerde 12″

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!