Sigur Rós neemt dit keer moeiteloos HMH mee op reis

Heeft de Heineken Music Hall in de Amsterdamse Bijlmer ooit zulke wonderbaarlijke gasten op het podium verwelkomd als de IJslanders van Sigur Rós? Qua eigenzinnigheid komt hooguit Radiohead in de buurt (dat er ook optrad), maar wat ik hiermee wil zeggen: hoe verbazingwekkend is het eigenlijk dat zulke in wezen experimentele en bij vlagen loodzware muziek als die van Sigur Rós moeiteloos een publiek van meer dan 5000 man en vrouw naar een concertzaal lokt? Een flinke massa die bovendien bijna het hele concert zo goed als stil is; het kan dus toch in Amsterdam, in ieder geval aan de linkerkant van de zaal.

De verklaring zit ongetwijfeld verscholen in de pure oprechtheid van
band en altijd meeslepende muziek, die bij velen automatisch beelden
van het grillige IJsland oproept, en de emoties die het nog altijd
unieke Sigur Rós-geluid oproept (wat is IJslands voor larger than
life?). En de grootschaliger erkenning en doorbraak voor deze unieke en
vooral góede band is vast niet alleen wat mij betreft fantastisch, maar
ook ontzettend terecht.  

Maandagavond in Amsterdam kreeg de
flink gegroeide schare fans van de IJslanders een flink anders concert
voorgeschoteld dan op Rock Werchter en Lowlands afgelopen zomer. Om te
beginnen zijn de vijf in het wit uitgedoste blazers deze herfsttour
thuisgelaten, evenals de vier elfachtige violistes van Amiina, van wie
er twee een kind verwachten, al dan niet van een Sigur Rós-bandlid. Van
dertien man en vrouw op het podium naar de pure bandvorm van de vier
kernleden dus: dat pakt automatisch wat anders uit, zeker met het
nieuwe, uitbundiger songmateriaal van nieuwste album Med Sud I Eyrum
Vid Spilum Endalaust.

Ook al maakt de soberder bezetting dat er
in eerste instantie nog geen sprake is van totale overweldiging, zoals
afgelopen augustus, het blijft indrukwekkend dat Sigur Rós ook met vier
man nog zo'n rijke geluidsmuur vol nuance, details, dynamiek, pracht en
praal weet op te trekken. Zo zijn ze immers ook ooit begonnen, als
viermansbandje. Bovendien: met negen man en vrouw minder op het podium
slechts een pietsje minder overrompelen en met een slechts iets minder
gedetailleerd geluid op de proppen komen, wie zou dat Sigur Rós na
kunnen doen? Niet dat blazers of strijkers bij Sigur Rós daarom
eigenlijk maar overbodig zijn. Ze vullen live beslist aan, maar dit
concert is het bewijs dat de band in kalere setting net zoveel indruk
kan maken.

Dat begint met vaste opener Svefn-G-Englar al, met
zanger Jonsi die in spookachtig licht op zijn inmiddels bekende manier
zijn gitaar met strijkstok geselt en met zijn hoge uithalen direct weer
diepe indruk maakt, van hard naar fluisterzacht. Angstaanjagend blijft
het gitaarlawaai-intro van Ný Batterí, met de marteling van de gitaar
groot en vaag zichtbaar op een groot doek. Belichting en visuals op een
gigantisch scherm zijn relatief sober, maar zeer effectief, inclusief
enkele fraaie projecties op ballonnen op de achtergrond en enkele
plaatselijke confettibuien. Op sommige momenten zijn als extraatje de
levensgrote schaduwen van Jonsi en drummer Orri zichtbaar op de muren
van de zaal.

Een half uurtje verder in de set klaart de lucht
voor Sigur Rós- begrippen enorm op, met het nog altijd majestueuze
Hoppipolla (Jónsi vraagt ons in half IJslands of we willen meezingen op
het uiteinde) en enkele kortere, uptempo liedjes van het laatste album
achter elkaar, die zeker vergeleken met oud werk erg poppy zijn.
Hooguit op deze plekken hadden ook de uitbundige blazers even welkom
geweest.

Nieuw nummer Festival is een vers hoogtepunt in een
Sigur Rós-concert, beginnend met slechts Jónsi die je een brok in de
keel zingt over spaarzame, galmende gitaarakkoorden, waarna bijzonder
zorgvuldig en effectief wordt opgebouwd na een van de mooiste finales
van de band ooit. Slechts een enkeling kan z'n enthousiaste geschreeuw
voor het einde van de song niet meer inhouden. Over mooie finales
gesproken: tijdens heerlijk slotstuk Gobledigook mag voorprogramma For
A Minor Reflection – aardige instrumentale postrock volgens het boekje
- meedrummen, terwijl de kleurige confetti de achterkant van de
inmiddels euforische zaal haalt. 

In de toegift krijgen we
vervolgens nog een fraai intieme uitvoering van het eerste Engelstalige
nummer dat Sigur Rós ooit opnam: All Alright. Waarna dankzij het vaste
sluitstuk, het lang uitgesponnen Popplagio, de euforie en totale
verbijstering in de zaal weer net zo groot zijn als bij de eerdere
optredens van dit jaar. Zeker als een ware sneeuwstorm van witte
confetti in de genadeloze finale van Popplagio losbarst, die het
viertal spontaan lijkt te hebben weggeblazen van het podium zodra de
laatste klanken zijn weggestorven.

Goed, de euforie en de show
van Lowlands eerder dit jaar waren in deze vorm misschien niet te
evenaren of zelfs te overtreffen. Maar ook op deze gewone doordeweekse
maandag in eenvoudiger setting is Sigur Rós er verdomd dichtbij
gekomen. De bandleden maken na afloop twee diepe buigingen voor hun
toehoor. Maar eigenlijk zijn het wij, de toehoorders die tot slot op
onze knieën hadden gemoeten. Alweer.

Lees ook:Video: Björk drumt mee met Sigur Rós op Nattúra-concert
Lees ook:Terugkijken: Sigur Rós op Lowlands 2008
Lees ook:Sigur Rós geeft concert in Heineken Music Hall
Lees ook:Sigur Rós en Björk live in IJsland te zien via webcast
Lees ook:Bij Sigur Rós thuis: live-dvd en dubbel-cd op komst

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!