Concert: Jónsi tilt muisstil Paradiso metershoog de lucht in

Dat unieke en ‘s werelds populairste IJslandse band Sigur Rós bijzonder indrukwekkende liveshows kan geven, dat is onderhand bij veel mensen wel doorgedrongen, met vooral een afsluitend, magisch optreden op Lowlands 2008 nog goed in het geheugen. Maar hoe zal het zijn als frontman Jónsi Birgisson soloconcerten gaat geven, was even de vraag vooraf. Wel: zolang hij is gewapend met die ongelooflijke, door alles heen klievende hoge Stem, is dat eigenlijk een overbodige vraag. Alleen al goedgemikte uithalen van de IJslander kunnen immers complete volksstammen aan de grond genageld krijgen, zo ook deze twee avonden in de Amsterdamse Paradiso – een stampend uitverkocht, een goed vol.

Maar simpelweg wat sololiedjes spelen met een andere begeleidingsband was voor Birgisson duidelijk niet voldoende: hij trekt er dit jaar op uit met een ronduit grootse en indrukwekkende show, die ook langs enkele zomerfestivals zal gaan. En natuurlijk wees prachtig solodebuut Go er al op dat Jónsi’s ambities overeind blijven, op een plaat die niet mijlenver afdrijft van de muziek die hij met Sigur Rós maakt, maar bij vlagen wel veel luchtiger en opzwepender van aard is.

Een eerste wow-momentje is er op deze tweede concertavond al bij binnenkomst: een groot decor onttrekt de drie zo vertrouwde, verlichte glas-in-loodramen boven het Paradiso-podium aan het zicht. Een soort schutting die door brand lijkt beschadigd – later blijkt waarom- met daarachter nog eens een gigantisch doek, beide bedoeld voor de weergave van projecties en visuals. Als de ambientmuziek om 21.00 uur uit gaat, begint het optreden echter verrassend klein en intiem. Ook opmerkelijk: de zaal is direct muisstil voor Jónsi met gitaar in de hand (geen strijkstokken dit keer), die een akoestisch, niet op de gangbare versie van Go te vinden liedje inzet, met slechts een spotje op hem gericht. Alleen dat is al goed voor koude rillingen bij het publiek: die altijd boeiende stem die ongenadig de hoogte in schiet en slechts enkele keren subtiel wordt aangevuld met een xylofoon-aanslag in dezelfde toonsoort. Een zekere magie is meteen voelbaar.

De opening van het concert blijft enkele nummers lang traag en ingetogen; bij Go-afsluiter Hengilas worden voor het eerst de prachtige visuals zichtbaar: oude bladzijden van een boek op de schermen lijken langzaam te worden verbrand door vlammen, wat er verbluffend uitziet en de gedragen sfeer van het liedje geweldig ondersteunt. De subtiliteit gaat pas een kwartier in de set overboord met het bombastisch eindigende Kolniour, mét forse lawaai-explosie, stroboscooplichten tot achterin de zaal en rennende wolven op de schermen. Op die manier ontvouwt zich een zowel in muzikaal als visueel opzicht verbluffend concert, met een prachtige afwisseling tussen piepkleine, intieme momenten en hevig aanzwellende stukken van groots drama, voor een adorerend publiek dat tot seconden na de liedjes doodstil blijft. Ook bij de officieel niet uitgebrachte en dus onbekende liedjes. Ongelooflijk.

De vier vrij jonge begeleiders van Jónsi – net als de frontman allemaal gekleed in kostuums met opmerkelijke slierten eraan – hierbji wegdenken zou een schande zijn. Terwijl Jónsi vooral gitaar en een beetje piano speelt, is het bijna wonderlijk hoe ze het volle geluid van de plaat op het podium nagenoeg perfect en loepzuiver weten te reproduceren. De duimen gaan extra omhoog voor een virtuoze man op de xylo- en vibrafoon en een drummer die zich op de meest uitbundige momenten helemaal laat gaan. Zoals in de achter elkaar gespeelde snellere, opgetogen liedjes Go Do en Boy Lilikoi.

De toegift na een dik uur spelen slaat echter alles: een hevig ronddartelende Jónsi heeft iets op z’n hoofd gezet wat ergens tussen een indianentooi en een bosje rabarber inzit, wild ronddraaiend bij het snelle Animal Arithmetic. De rondrennende mieren op de achtergrond veroorzaken bijna echte kriebels. Hoogtepunt van zijn album Grow Till Tall blijkt echter ook live als afsluiter de absolute climax: terwijl een rustig regenbuitje op de schermen zich ontvouwt tot een hevige sneeuwstorm, zwelt de brok in de keel veroorzakende finale van dit liedje loeihard aan, middels een niet te stoppen, oorverdovende gitaargeluidsmuur tot op orkaankracht. Vaste Sigur Rós-setafsluiter Popplagio is er bijna niets bij; het slotapplaus voltrekt zich happend naar adem.

Ook zonder Sigur Rós weet Jónsi kortom met gemak zijn toehoorders metershoog de lucht in de tillen, terwijl ze langzaam maar zeker in die heel andere wereld van de IJslander terecht komen. En dat moet een avond eerder niet anders zijn geweest, als we de reacties op Twitter en Last.fm mogen geloven. Een paradijs met hemels mooie muziek, en al die vogels, vlinders en andere dieren die op de achtergrond in beeld voorbij zijn gekomen. Zo indrukwekkend hebben we het lange tijd niet meegemaakt. Sinds Sigur Rós op Lowlands 2008 niet.

Gezien: Jónsi, 3/6, Paradiso, Amsterdam

Livebeeld van elders: Jónsi – Kolniour

Lees ook:In première: Sigur Rós – Gobbledigook
Lees ook:Review: Philip Selway – Familial
Lees ook:Luisteren: Jónsi (Sigur Rós) – Boy Lilikoi
Lees ook:Luisteren: kerstliedje Best Coast & Wavves – Something For You
Lees ook:Sigur Rós heeft nieuw, ambient-achtig album alweer bijna af

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!