Rock Werchter, dag 3: Radiohead is weer eens unheimisch

Vijf jaar terug kende Rock Werchter ook een combi IJsland – Radiohead. In 2003 gaf Björk op de openingsavond een optreden voorafgaand aan de show van Oxford's finest. Dit keer vertegenwoordigt Sigur Rós IJsland, als breekbare groep een na laatste gepland op dat enorme hoofdpodium. Als dat maar gaat goed… Het is echter niet de hele dag domweg wachten op dit verwachte vuurwerk: in de nu weer regenachtige middag doen ook Editors, Kings Of Leon, Band Of Horses en een spannend MGMT uitstekende zaken.

Openingsband van de dag The Whigs uit Athens, Georgia heeft meer moeite om het spaarzame publiek te boeien en wakker te houden dan The Black Box Revelation een dag eerder. Bovengemiddeld leuke gitaarliedjes in de traditie van Pixies en The Replacements heeft het trio echter genoeg, al klinken ze live iets eenvormiger dan op plaat. De geringe respons zal ook aan een flinke dip op de wei liggen, aan het begin van een lange dag drie. Toch is het niet te hopen dat dit direct de laatste ontmoeting met The Whigs geweest is. Luister anders tweede album Mission Control er eens op na.

Vampire Weekend maakte donderdag in de Marquee de hype al aardig waar, maar wat doet die andere Amerikaanse indiehype van het moment, MGMT, na berichten over wisselvallige concerten? Het antwoord is even simpel als eenvoudig: een bomvolle tent eerst volledig overdonderen en daarna euforisch laten dansen. Eerst komen de experimentelere, meerdere kanten op schietende songs van debuut Oracular Spectacular aan bod, zoals The Handshake en Of Moons, Birds & Monsters. Om in de tweede helft keihard toe te slaan met de dansbare tracks die nu al publieksfavorieten lijken te zijn, zoals supersingle Time To Pretend, Electric Feel en discotrack voor de 21ste eeuw Kids, met Andrew van Wyngarden in opvallende poncho. Veni Vidi Vinci: doorbraak op Werchter bewerkstelligd, zoals ook Franz Ferdinand in 2004 ooit de hele tent voor zich won. In Nederland volgt Lowlands in augustus.

The Hives hebben we al veel vaker gezien, maar doen volgens de mede- Werchtergangers weer prima hun knallende garagerockding op de Main Stage. Ondergetekende kiest voor de afwisselend intieme en grootse gitaarpop met rootstrekjes van Band Of Horses (foto links) uit South-Carolina. Goed uitgevoerde klassesongs genoeg (Is There A Ghost?, The Great Salt Lake, het onverwoestbare The Funeral), maar bebaarde zanger Ben Bridwell draait de set toch bijna de nek om door constant 'woooo!' te roepen. Hij hoort namelijk dat het publiek dat zo leuk vindt, omdat hij steeds wordt nagedaan. Niet meer doen, Ben, zo'n irritant festivaltrucje heb je helemaal niet nodig om met Band Of Horses een gloedvol optreden te geven. Dat is zelfs in de grote tent van Rock Werchter wel bewezen.

Lekker is het mischien niet, de regen die zaterdagmiddag onophoudelijk op de wei neerdaalt. Maar bij de donkere doch hoopvolle muziek van het onderhand ongekend populaire Editors past dit weer natuurlijk wonderwel. De band uit Birmingham heeft de eer het duizendste optreden in de geschiedenis van Rock Werchter te geven. Na zoveel concerten in de buurt kun je de set nauwelijks nog verrassend noemen, maar góéd is het wel weer. Het tempo ligt hoog, de snellere, strak gespeelde songs bepalen de set, de drums van The Weight Of The World en Smokers Outside The Hospital Doors donderen over het hele veld en goed geluimde zanger Tom Smith haalt de nodige strapatsen uit, terwijl zijn warme stem de fans zielsgelukkig maakt. Een kleine verrassing dan: nieuw nummer No Sound But The Wind, dat vertrouwd klinkt. Nog iets meer grootsheid, spanning en verrassende momenten in een concert weten te stoppen en deze band sluit binnen nu en een jaar of drie nog eens een festivaldag af. Daarvoor heeft Editors nu al publiek genoeg, getuige een volle wei ondanks de regen.

De southern rock van Kings Of Leon uit Tennessee is vervolgens hele andere koek, vooral dankzij de karakteristieke sneer van zanger Calib Followill ("Hello there Wurkter!") Met zijn twee broers en neefje stormt hij door een inmiddels bekende, prima set nummers heen (The Bucket, Charmer, On Call), maar het moet gezegd: vorig jaar op Pukkelpop kwamen de Kings wat stomender en venijniger uit de verf. Desalniettemin een uur smakelijke rock 'n roll zo tegen etenstijd en stevig nieuw nummer Crawl belooft veel voor nieuwe plaat Only By The Night, uit in september.

Tijdens Ben Harper en KT Tunstall - we misten er weinig aan aldus betrouwbare informanten – krijgen de voeten even rust voor een lange avond. Langzaam maken we ons dan op voor de grote programmatische gok van dit festival: Sigur Rós op de Main Stage. Ofwel: kan een weliswaar al vrij bekend, maar ook zeer eigenzinnig, experimenteel gezelschap met veel uiterst breekbare momenten een immens grote Werchter-wei voor zich winnen? Als na de eerste uithalen van zanger Jonsi (glitters op z'n gezicht) de voorste vakken al ademloos of juist vol verbazing staan te luisteren ('Wat zingt die man vreemd? Waarom speelt hij gitaar met een strijkstok?), kunnen we opgelucht ademhalen.

Ja, Sigur Rós kan deze massa aan, deze avond met twaalf man en vrouw sterk op het podium, allemaal in fraaie kostuums of jurken gestoken. Ook al is openingsstuk (dit noem je geen liedje) Svefn-g-englar nog een taai, flink uitgesponnen begin voor zo'n groot publiek (50.000 man?), schitterend is het meteen. Enkele geluidsproblemen (te harde bas, de violistes van Amiina zijn soms nauwelijks te horen) kunnen de pracht en praal niet in de weg staan. De grootse finales van Glósóli en Hoppipola ontroeren en blaast je tegelijkertijd van de sokken en de vier in het wit gestoekn blazers krijgen mooie hoofdrollen in Ny Batteri en het vrolijke Inní mér syngur vitley singur van nieuw album Meo suo i yerum vio spilum endalaust. Mja, dit is wel genoeg IJslands voor deze keer.

En wie had gedacht dat Sigur Rós ooit een confettikanon zou meesjouwen op tournee? Het maakt de euforie tijdens meezinger (echt waar!) Gobledigook net wat groter, waarna de intensiteit van vast sluitstuk Popplagió ronduit verschroeiend is, zoals Jonsi met strijkstok zijn gitaar martelt. Tegenover het publiek blijft hij wat verlegen. "Misschien is het leuk als jullie bij dit nummer wat in je handen klappen", zo kondigt hij Gobledigook aan. Cute! Deze gok heeft spectaculair goed uitgepakt, tijd voor een volgende: in augustus sluit Sigur Rós het Belgische Pukkelpop af. Ook die gok zou na vanavond net zo overweldigend uit kunnen pakken.

En dit muzikale orgasme duurt gewoon voort als Radiohead om half twaalf het podium betreedt. Zeker het eerste uur van de zorgvuldig in elkaar gestoken set weet Radiohead weer eens een heerlijk onheilspellend, unheimisch gevoel in de donkere avond op te roepen, iets dat vorige week in Amsterdam door de volle zon en het druk babbelende publiek onmogelijk was. Met dit keer Arpeggi/Weird Fishes als opener, een gemeen The National Anthem en de heftige bassen in een griezelig Climbing Up The Walls en The Gloaming. Rillingen lopen continu over de ruggengraat. Wat is die enorme wei toch stil tijdens het kale Nude!

Wederom die ontspannen houding waarmee het vijftal dit alles weet op te roepen, maakt dit concert nog indrukwekkender. In tegenstelling tot de Westerpark-show is het dankzij het duister nu makkelijker het twee uur durende concert ingezogen te worden, mede door de zeldzaam ingenieuze, hightech lichtshow vol LED-verlichting die in zonlicht niet tot z'n recht komt. Niets minder dan hypnotiserend en de muziek perfect ondersteunend.

De steviger, opzwepender nummers van de band zitten keurig tegen het einde van de set, met een bijtend Jigsaw Falling Into Place, een donderend Optimistic van Kid A, Just en ultieme Radiohead-dancetrack Idioteque en een woest Bodysnatchers. Inmiddels is er ook wat meer contact tussen een buitengewoon zuiver zingende Thom Yorke met het publiek. "Ik hoorde dat Neil Young hier gisteren speelde? Ach, wat moet je nog meer bereiken in het leven als je op hetzelfde podium hebt gestaan als Neil Young." Als de fans vervolgens in de toegift nog getrakteerd worden op spetterende uitvoeringen van 2 + 2 = 5 en epos Paranoid Android, is de vreugde compleet.

Sommige toeschouwers die het liefst alle hits van OK Computer of The Bends hadden gehoord, zullen wellicht voortijdig zijn afgehaakt. Inderdaad: naar een toegankelijke festivalset vol oude krakers konden ze fluiten. Gelukkig maar, want is dat niet precies waar Radiohead voor een flink deel de huidige populariteit én grootsheid aan te danken heeft? Door geen compromissen te sluiten en altijd die eigen weg te bewandelen. Het levert een nog indrukwekkender Werchter-passage op dan vijf jaar geleden. En omdat Sigur Rós meer indruk maakte dan Björk op die donderdagavond in 2003, heeft deze nieuwe combi IJsland-Radiohead de lat voor 'magische avonden' onbetwist nog een stukje hoger gelegd. Wat is het toch heerlijk is torenhoge verwachtingen uitkomen en je zelfs iets meer in je begerige handen krijgt toegestopt…

Naar huis dan maar? Nee, op de wat vreemde slotdag wachten ons nog onder meer The Kooks, Grinderman, Beck, Underworld en afsluiter dEUS.

Foto's: Marc Gommans

Lees ook:
- Rock Werchter, dag 1: R.E.M. nu wel fonkelend, Kravitz go home!
- Rock Werchter, dag 2: Neil Young is heer en meester
- Rock Werchter, dag 4: Grinderman: de peper in de reet van de slotdag

Lees ook:Sigur Rós geeft concert in Heineken Music Hall
Lees ook:Rock Werchter: LCD Soundsystem, Interpol, Kings of Leon
Lees ook:Geen Beirut op Rock Werchter 2008
Lees ook:Razorlight, QOTSA, Frank Black op Rock Werchter
Lees ook:Peter Gabriel op Rock Werchter

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!