Sfeerrijk De Beschaving is groot door het klein te houden

Vooruit, nog één keertje dan. Voor de laatste keer deze zomer begaven we ons naar een knus festivalparkje, met groen gras, kleurige tentjes en een flinke stapel nieuwe bands en oude bekenden om te begroeten. Dat deden we zaterdag op de zesde aflevering van De Beschaving in Utrecht, dit jaar voor het eerst in innige samenwerking met boekingsbureau The Alternative van Willem Venema. Hierdoor stonden er niet eerder zoveel internationale en bekende namen op het festival. Zowel gevestigde acts (I Am Kloot, Kaizers Orchestra, Adam Green en jawel, ze waren er: Babyshambles (foto)) als enkele nieuwe ontdekkingen (Nneka, Peter von Poehl, The Dodos). De locatie: het park naast die enorme rode blokkendoos in de Utrechtse wijk Leidsche Rijn: het tijdelijke onderkomen van Muziekcentrum Vredenburg. Allen klaar? Hier volgt het verslag.

De locatiekeuze is zonder meer slimme zet, want zo is Vredenburg Leidsche Rijn meteen het ideale theaterpodium voor ingetogen popmuziek, cabaret en de Burlesque-à-Go-Go show inclusief een optreden van Eddy Wally, later op de avond. Even wennen is dat wel: wandelend van het opvallend drassige terrein naar de entree van Vredenburg transformeert de drek- en biergeur naar de keurige nieuwbouw-vinex-geur van Vredenburg Leidsche Rijn. Daar trekken later op de dag vooral de optredens van Angus & Julia Stone, Boom Chicago en Dolf Jansen volle zalen. Randgebeuren is er op deze 'mini-Lowlands' ook, in de vorm van straattheater (iemand de polonaise door de paardentrailer van De Opladers gezien) en enkele zeecontainers waarin gedanst en gegamed kan worden.

De opzet van het festivalterrein is even eenvoudig als effectief: een drietal kleinere podia – De Beproeving, De Bevlieging en De Beleving -, staan zo dicht bij elkaar dat bands elkaar net niet overstemmen. Dat maakt het wel heel makkelijk om naar hartenlust te zappen langs de diverse, strak geprogrammeerde acts, zo'n negen à tien per podium. Op de parkeerplaats van Vredenburg staat het hoofdpodium in de vorm van De Bekroning, in een tent zo groot dat het erop lijkt dat de organisatie meer bezoekers had verwacht dan de circa 7000 mensen die waren gekomen. Ook tijdens de populairste acts als Kate Nash en Babyshambles zou je met gemak door de achterste helft van de tent kunnen fietsen. Toch is het de hele dag gezellig druk op de rest van het terrein, vervuld van een aangename, ontspannen sfeer. De ideale vorm voor dit festival voor de komende jaren lijkt gevonden: groter moet het zeker niet worden, al lijkt die ambitie er wel te zijn.

De prettige, ontspannen sfeer is vanaf het begin van de middag voelbaar en dat begint al bij de entree, als we de sympathieke Zweden van Friska Viljor hartstochtelijk ‘everything will be OK, everything will be allright' horen brullen. Later op de dag had de indiepop met zulke meebrulrefreinen en hoempa-elementjes misschien een groter feest opgeleverd, maar op dit tijdstip is het net zo goed een fijne binnenkomer.

Maar waarom speelt Voicst na de absolute zegetocht van het afgelopen jaar al zo vroeg op de dag? Wellicht had de Amsterdamse band 's avonds nog een optreden, maar nog voor 14.00 uur lijken zowel Voicst – nog steeds met Elle Bandita als invalgitariste na voorman Tjeerd's aanvaring meteen boom – als publiek nog niet helemaal fit. Het erbarmelijke, galmende geluid helpt ook al niet. De toch frisse liedjes klinken opeens als een dikke brij waar we de hele dag door vooral bij De Bekroning last blijven houden.

Niet bij De Beleving, waar we het Charlie-podium van Lowlands in herkennen. Niet echt een tent dus, maar een overkapping, waar het geluid niet tegenaan kan galmen. Hier treffen we nog een ideale act voor het meedeinen in de middagzon: de luchtige, lekker weghappende indiepop van Get Cape. Wear Cape. Fly, inclusief aanstekelijke trompetjes uit een doosje. Zeer leuk, maar of dit een blijvertje is? Het lijkt er niet op.

Dat geldt heel waarschijnlijk wel voor de in Duitsland verblijvende Nigeriaanse zangeres Nneka (foto rechts), die zich ontpopt zich als de ontdekking van de dag. Begeleid door een strakke, geoliede band laat ze haar veelzijdigheid op het gebied van soul, hiphop, funk en een vleugje reggae en ska horen, gegoten in meeslepende nummers. De vergelijking met oud-Fugee Lauryn Hill is al vaak gemaakt, maar Nneka beschikt over een veel indrukwekkender strot. Ok, de echt harde uithalen lijken nu nog vooral bedoeld om te bewijzen wat voor bereik deze dame heeft. "Hoor eens hoe goed ik kan zingen!" Dit soort momenten iets meer doseren, en Nneka is binnenkort te zien op nog veel grotere podia, die ze zo te zien makkelijk aan zou moeten kunnen. Ontdekking van de dag, tent De Bevlieging had op De Beschaving alvast beter De Vervoering kunnen heten. Want daarin verkeert het publiek tot in alle vezels.

Terwijl Air Traffic vandaag de rol van Babyshambles vervult – de band speelt niet, de zanger is zoek! – loopt De Bevlieging alweer snel vol voor de chaotische revue van Adam Green. Die heeft tot onze verrassing dit keer twee uitstekende, zwarte achtergrondzangeressen bij zich, die echter beter te horen zijn dan Green zelf. Die rent intussen als een malloot heen en weer met groene veren aan z'n mouwen, waardoor je bijna medelijden krijgt met de ingehuurde dames. Hebben die nooit gedacht: ‘My god, zijn we op tour met deze gek?' En dan mee moeten zingen met teksten als ‘Carolina, she's from Texas, red drips drop from her vagina.' Vermakelijk optreden hoor en van z'n knotsgekke liedjes krijgen we nooit genoeg, maar goed? Vandaag niet.

Een van de revelaties van dit jaar lijkt er op De Beschaving weinig zin in te hebben. Toch weet duo met assistentie op xylofoon The Dodos (foto links) uit San Francisco bij vlagen te verbazen en te imponeren met originele mix van bluesy en folky fingerpicking gitaarwerk en opzwepende, tegendraadse ritmes, in uiterste concentratie gespeeld op een drumkit zonder bassdrum. Live blijken deze Dodos nog moeilijker voor een gat te vangen dan op plaat vanwege langere instrumentale passages. Bij vlagen is het samenspel briljant en opzwepend, en het is beslist een genot om naar de techniek van drummer Logan Kroeber te kijken. Maar na afloop van deze veertig minuten blijft toch het gevoel blijft achter dat hier nog meer in had gezeten. Gauw nog eens terug in de zalen, graag.

Dan is het tijd voor een blokje Middelmaat Troef, te beginnen met de Britse Mystery Jets. De kreupele zanger met ontploft kapsel en in z'n skinny jeans op een krukje is een blikvanger en de driestemmige koortjes zijn goed en zuiver, maar jongens toch, wat een ontzettende, licht treurig stemmende doorsnee liedjes. Liedjes van het soort die niet weten niet hoe snel ze dat andere oor weer uit moeten komen. Even later moeten de ruigere Cribs het ook al niet van hun geweldige liedjes hebben. Wel van een energiek brok punkattitude en het feit dat oud-Smiths-gitarist Johnny Marr tegenwoordig in de band speelt. De goede man heeft het ongetwijfeld naar z'n zin, maar toch vraag je je af wat hij in vredesnaam in zo'n rommelig, zichzelf overschreeuwend rockbandje moet.

En dan nog Kaizers Orchestra: de ooit eigenzinnige en frisse Noorse helden met een unieke mix van Noorstalige en toch meebrulbare rock, polka en hoempa en gebeuk op olievaten. In het nieuwe werk klinkt de band van Jannove Otessen opeens helaas als een doorsnee, middelmatige rockband en staan de olievaten er grotendeels voor Jan Joker bij. De oude liedjes doen nog opveren, maar helaas: Kaizers Orchestra hebben we véél beter gezien. En dan nog de sufgetourde Kate Nash, die veel beter in een intieme setting met beheerster spelende band tot haar recht komt. Met haar huidige groep komt haar stem amper boven de muziek uit. Vooral die veel te hard meppende drummer helpt de liedjes genadeloos om zeep. Wie schopt 'm die begeleidingsband uit?

Toch trekken deze bands flinke massa's mensen, waardoor het juist spijtig is dat de kleine tent waarin Zweedse singer-songwriter Peter von Poehl  (foto) met band speelt, zo angstaanjagend leeg is. Von Poehl laat zich er niet door afschrikken en geeft aan enkele tientallen toeschouwers het beste van zichzelf, in de vorm van puntige, mooie en intieme liedjes. Credits gaan ook naar de muzikant die zowel z'n clarinet- als saxofoonspel prima blijkt te beheersen. Dit had een vollere Beproeving verdiend.

Zoals gezegd: Air Traffic heeft de rol van Babyshambles vandaag overgenomen. Dus jawel: Pete Doherty is present en loopt slechts iets te laat wat zwalkend het podium op met z'n band. En ook jawel: net zo zwalkend voltrekt zich dit hele optreden, van loeislechte dieptepunten wanneer de bandleden inclusief Pete geen idee lijken te hebben van wat ze nu eigenlijk aan het doen zijn, tot hoogtepunten met een rauw Delivery of een nijdig Fuck Forever. Als een mompelend en onverstaanbaar zingende, met bier en water smijtende Pete de boel al niet in de soep dreigt te laten lopen, dan doet het waanzinnig slechte geluid dit wel, vooral vanwege een veel te harde bassdrum. En zo staat Babyshambles garant voor ongetwijfeld het meest wisselvallige optreden van de dag, en voor het meest spraakmakende. Want in deze tent gebeurde iets, met de voorste rijen in de tent die al springend en crowdsurfend door het dolle heen zijn, zeker bij chaotisch slotakkoorden Twist and Shout en Fuck Forever, met fans op het podium.

Toch is het na dit uurtje een verademing om weer echte muzikanten te horen spelen, en wel bij I Am Kloot, dat de mooiste ingetogen gitaarliedjes van de dag over ‘love and tragedy' in de aanbieding heeft. Zanger John Bramwell heeft maar zijn mond open te doen om de tent stil en aan z'n lippen te krijgen. Nummers uit de hele carrière van de band komen voorbij, stuk voor stuk goed voor de nodige kippenvelmomenten, waardoor nog eens wordt onderstreept wat voor constante hoge kwaliteit I Am Kloot al jaren in huis heeft.

"Hello, we're Mogwai from Glasgow, Scotland. Are you ready to party?" begroet Mogwai-leider Stuart Braithwaite ons ironisch. "Yeah? Then you better go somewhere else." Want natuurlijk heeft de bij vlagen oorverdovende, nooit luchtige postrock van Mogwai na ruim twaalf jaar nog steeds niets met feestmuziek te maken. Wel met de nog altijd allermooist aanzwellende, oorverdovende geluidsstormen in de postrock, zoals alleen deze Schotten ze kunnen opwekken. Voor het eerst vandaag is zelf het geluid in de grote Bekroning-tent goed en absolute hoogtepunten worden bereikt met een ziedende uitvoering van het nieuwe, van begin tot eind vernietigende Batcat en het oudere, slepende Helicon 1. Op deze manier kan Mogwai nog vele jaren mee zonder sleets te worden.

Braithwaite had trouwens helemaal gelijk over dat de feestjes elders plaatsvinden. Voor vertrek vanaf deze volle dag Beschaving drinken we nog een laatste biertje bij het waanzinnige feest dat de zes knettergekke Zweden van Slagsmålsklubben bouwen met krankzinnige computerspeldeuntjes en manische beats. De tent staat op z'n kop; tot aan de rand wordt er gesprongen en maken crowdsurfers de boel onveilig. C-Mon & Kypski en Boemklatsch! maakten er hierna ongetwijfeld ook nog prima feestjes van met hun dj-sets. Wat meer aandacht voor de geluidsmix in de tenten is nodig, maar los daarvan lijkt De Beschaving vanaf dit jaar een fijne nieuwe subtopper onder de Nederlandse festivals, dat vooral geen grotere jas aan moet willen trekken.

Hebben we jouw favoriete act net gemist of overgeslagen? Wat waren jouw hoogtepunten op De Beschaving? Laat van u horen in de comments!

Meer De Beschaving op Alternative Blog:
- Wat te zien op de Beschaving? Tips!
- Stippel je route uit op De Beschaving: blokkenschema online
- Ook Eddy Wally van de partij op de Beschaving
- Nog meer namen voor De Beschaving: Kate Nash, Das Pop, Milow
- Festival De Beschaving in Utrecht maakt meer namen bekend
- Eerste namen De Beschaving: Babyshambles, Mogwai en meer

Lees ook:De Beschaving in Utrecht maakt meer bands bekend
Lees ook:Nóg meer namen voor De Beschaving: Kate Nash, Das Pop, Milow
Lees ook:‘Festival De Beschaving definitief afgelast dit jaar’
Lees ook:‘Babyshambles niet naar Werchter door zwangere poes’
Lees ook:Ook Eddy Wally van de partij op De Beschaving

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!