Lowlands, de zaterdag: volksverhuizing voor strak Them Crooked Vultures

Het is zaterdagmorgen, met een al flink brandend zonnetje. Amper wakker en nog aan het bijkomen van een gemeen Faith No More en een prachtig Grizzly Bear van de vrijdagavond. En dan hebben we het nog niet eens gehad over alle vermakelijke indrukken die de randprogrammering geven. Dat blijft de toch de kracht van Lowlands: je weet dat je op het terrein hobbelend van tent naar tent de mafste dingen kunt tegenkomen, maar toch: elke keer dat je weer buitentheater of iets anders vreemds ziet, het blijft op z’n minst geinig en fris: het blaasorkestje dat de bezoekers opwacht bij de ingang, een mobiele stoelendans-disco, over het water lopen of kruipen in doorzichtige Greenpeace-ballen en, jawel, levend Tetris: vier mensen die springen tot de vorm op de juiste plek belandt.

Wonderschone, zalvende liederen zijn ideaal om op het vroege uur het hoofd weer tot rust te brengen. Dus is het een goede keus om Zweedse zangeres Nina Kinert een ochtendconcert te laten geven in de India. Zelfs al is ze ook nog wat slaperig, die krachtige stem van haar doen de haren op armen zelfs op dit tijdstip recht overeind gaan staan: hetzelfde geldt voor haar soms intieme, soms uitbundiger liedjes. Wie aan het eind nog niet wakker is van de indrukwekkende zang, wordt het wel van de twee drummers die op het einde om het hardst synchroon slaan. Ooit vast nog eens terug op een later tijdstip, in een vollere tent.

Ook voor indierockband The Airborne Toxic Event uit Los Angeles is het vroeg: om 13.00 uur moet het vijftal het podium op. Nochtans fraaie opener Wishing Well en vlotte Strokes-achtige liedjes als Gasoline of Hapiness Is Overrated missen dit keer de pit die ze eerder dit jaar op London Calling wel hadden. Vervolgens maakt de band een foutje door halverwege episch hitje Sometime Around Midnight in te zetten. De zware opening met violen wordt onthaald op een applausje en met het knap opgebouwde liedje komt ook de band zelf even tot volle wasdom. Hoe jammer is het dan dat er vervolgens twee tragere, minder goede liedjes gespeeld worden: de rek is eruit en leeg loopt de tent. Zonde, maar mag een onwerelds tijdstip voor zo’n band een verzachtende omstandigheid zijn?

Op Lowlands is het aantal acts met nog géén plaat uit op een hand te tellen: label PIAS is erg enthousiast over de Zweeds-Engelse rootsrockband Alberta Cross, die tegenwoordig heel slim vanuit creatieve broedplaats Brooklyn opereert. Slimme truc, maar Alberta Cross is uiteindelijk geen band uit Brooklyn, met originele, verfrissende muziek zoals TV On The Radio, Vampire Weekend (zondag op Lowlands) of Yeasayer die maken. De band onder leiding van Zweed Petter Ericson Stakee – met lange blonde lokken en hoedje vastgenageld op de kop -, heeft zich bekwaamd in veelal trage, best sfeervolle rootsrock met bluesy trekjes, met hier en daar links naar populaire bands van het grote dramagebaar als Editors. Vooruitgesnelde sterke single ATX van aanstonds te verschijnen debuut Broken Side Of Time, uit in september, blijkt een stijlbreuk: de overige, tragere nummers van de band hebben niets van doen met het meegilrefrein ‘come on take me home’ en de lawaaiïge gitaren in dat liedje. Het debuut zal straks werkelijk uitwijzen of we te maken hebben met meer dan een slechts aardige indierootsband.

Even verderop bij het Lima-podium heeft een niet al te grote groep bezoekers zich verzameld voor een jonge Amerikaanse zangeres met een op een vreemde manier aantrekkelijke stem die vooral gevoelloosheid en onverschilligheid uitdrukt. En juist daardoor intrigeert. Jessica Lea Mayfield en haar twee begeleiders spelen haar kalme, wat neerslachtige countrypop liedjes van een gepijnigd klinkende jongedame. “You can kiss me, I don’t care”: het kan dus wel, onverschilligheid die door merg een been gaat. Een geschoolde zangeres of een waar performer is ze niet, maar door die dwingende stem houdt ze je constant bij de les.

Dat neemt niet weg dat we hierna toe zijn aan heftig vuurwerk: het vervelende is dat dit tegen vier uur op twee plekken te krijgen, bij twee meer dan spannende Amerikaanse bands die tegelijkertijd spelen. Illustere mede-blogger kiest voor het heftige Crystal Antlers en zag: “Het eerste echte WOW-moment van Lowlands tot dan toe. Psychedelische rock zonder dat de band vervalt in oeverloze jams. Het is to the point: met echte liedjes. Met extra credits voor de strippende percussieneger, eindigend in zijn onderbroek en badend in het zweet. Wereldshow.”

Op hetzelfde moment pleegt HEALTH uit Los Angeles een aanslag op de trommelvliezen van het publiek in de X-Ray. Misschien dat de disco-punk-noise-electro-terroristen iets minder genadeloos te keer gaan dan eerder gezien op Motel Mozaïque, maar dit blijft een spectaculaire band om te horen en te zien. Zelfs al zitten er het hele optreden altijd wel bandleden op de grond – keyboardstandaards vinden ze voor mietjes – wie minus de fabuleuze drummer overeind staat – gaat fysiek te keer alsof z’n laatste uur geslagen heeft. Het openingssalvo met ogenschijnlijk richtingloze noiseknallers doet enkele meisjes in de tent een watwasdatnou?-blik op zetten: daarna zet de band grotendeels in op nieuwe plaat Get Color, uit in september, met meer aandacht voor ijle zang, dancebeats voor weirdo’s, snerpende elektronica met frequenties die het menselijk oor niet leuk vindt (zie foto) en zelfs songstructuren. Na 40 minuten is het klaar: in oktober kunnen we weer naar ze toe om naar adem te happen.

Op het moment dat HEALTH ‘dankjewel’ zegt, is de Grolsch zoals voorspeld compleet volgelopen voor een band die officieel nog niet bekend is. Ruim een half uur van tevoren al. Natuurlijk klopten de geruchten: het zal er waarschijnlijk het hele weekend niet meer zo druk worden als op het moment dat Josh Homme, Dave Grohl, John Paul Jones en Alain Johannes het podium betreden als de nieuwe, tot voor kort door nevelen omhulde supergroep Them Crooked Vultures. Het onthaal is er een voor verloren gewaande helden: tot ver buiten de tent staat de mensenmassa om de muziek van de band te kunnen horen: muziek die niet heel verwonderlijk net zo goed nieuw werk van Queens Of The Stone Age had kunnen zijn. Voor sommigen is dat een kritiekpunt, maar eigenlijk is het niet meer dan logisch, en dan nog: Queens Of The Stone Age vinden we een erg goede band. Soortgelijke strakke, vinnige riffrock dus, maar dan met de groovy bastouch van Jones en natuurlijk dat onnavolgbaar strakke en tegelijk soepele drumwerk van Grohl, die met de ene na de andere inventieve break op de proppen komt. Vooral zijn aandeel is heel indrukwekkend en een waar genot om naar te kijken.

Een uur lang buitelen die riffs en drumrolls als waanzinnigen over elkaar heen, terwijl vier technisch superieure muzikanten met zichtbaar plezier aan het spelen zijn. Behalve een lachende Jones of Grohl, zien we zelfs de anders vrij nukkige Josh Homme tevreden grijnzen. Zeker het begin van de set is gemeen, met enkele straffe, van venijnige riffs voorziene nummers. Verderop in de set komt er meer ruimte om weergaloos te jammen: daarbij valt een monotoon doorronkend nummer op dat een minuut of tien van zachtjes jazzy naar een loeiharde finale gaat. Ja, zo op het eerste gehoor krijgen woorden als ‘hobbyband’ of ‘supergroep’ dit jaar een nieuwe betekenis, muzikantenmuziek of niet. Benieuwd of dat album Never Deserved The Future net zo opwindend gaat worden als deze vierde, verbluffende show die de band tot nu toe speelde.

Het contrast met het hierop volgende experimentele rootsband Wilco is nogal fors, maar ook de weergaloze liveband van Jeff Tweedy weet ook op een festival een puntgaaf, spannend concert te geven. Het begin is zoals vaker luchtig, met het losjes rockende Wilco (The Song) van het nieuwe album Wilco (The Album) als opener. Zoals gewoonlijk gaat de band daarna echter de diepte in met zwaardere, mooie nummers, op gezette tijden doorspekt met noise en dissonanten. Dat begint met oudje Via Chicago: een stemmige ballade, die plotseling door vier bandleden met een grote bak lawaai doormidden wordt gesneden; kort daarna komt iedereen weer keurig bij elkaar. Het opvallende is dat de set grotendeels uit ouder werk bestaat: slechts drie liedjes van de nieuwe plaat komen voorbij. Voor meesterwerk Yankee Hotel Foxtrot is nog alle ruimte, net als voor diens opvolger A Ghost Is Born, de donkerder Wilco-platen dus, met grillige uitvoeringen van I Am Trying To Break Your Heart, het van noisefinale voorziene Handshake Drugs en lange krautrockjam Spiders (Kidsmoke). Het einde is dan weer net zo luchtig als het begin, met de vrolijker noten van Yankee Hotel Foxtrot (Heavy Metal Drummer, I’m The Man That Loves You). Meer van Wilco (The Album) in de livejas kunnen we vast horen in november, als Wilco optreedt in Paradiso en de Effenaar.

Zwaardere muziek de aanspraak doet op de emoties zorgt uiteindelijk voor behoefte aan een onbezorgd, hersenloos feestje. De muziek van Britse band Maximo Park is redelijk onbezorgd: de groep mag zelfs in de Alpha staan, die door etenstijd en door de volksverhuizing naar Them Crooked Vultures voor drie kwart leeg is. Toch is het geluid volgens de verslaggever ter plaatse groter gemaakt voor deze band en staat de band rond zanger Paul Smith live nog altijd op scherp, met genoeg goede liedjes voor een energieke set van drie kwartier.

Maar voor een echt bizar feestje? Enter Hank III and Assjack, de country-hardcorepunk band (echt waar) van de redneck-kleinzoon – tatouages, cowboyhoed – van de beroemde Hank Wiliams. De band begint met een reeks hillbillycountrynummers op speed met traditionele instrumenten als banjo, viool en staande bas, stiekem erg strak en goed gespeeld. Iedereen met een beetje boerenpummel-gevoel in zich gaat direct loos; de yiihaaa’s zijn niet van de lucht, in die lucht vliegt constant bier. Uiteindelijk maken de banjo en viool plaats voor harde gitaren en zou je bijna denken dat Sick Of It All op het podium staat. De quotes van het weekend tot nu zijn hoe dan ook van Hank III: “Even though I’m broke, I’ve got a sixpack of beer” zingen we volgend jaar nog, en onthoud: “I put the cunt back in country and the dick back in dixieland.” Damn’ fucking right he is!

Over wisselende stemmingen gesproken: het is op Lowlands toch echt maar een kleine stap van feesten op uitzinnige hillbillycountrypunk naar de gitzwarte wereld van Fever Ray, het solo-project van The Knife-zangeres Karin Dreijer. Zelfs al is de show op herhaling in Nederland – eerder gezien op Motel Mozaique -, de vertaling van het Fever Ray-album naar het podium blijft adembenemend mooi, spannend en heerlijk duister. Niet voor niets is er voor dit concert voor het eerst dit weekend geen pauzemuziek te horen in de Bravo. Het schimmenspel op het podium met vreemde uitgedoste muzikanten (oa. percussie, toetsen, gitaar) fascineert, amper uitgelicht door de schemerlampen op het podium. Het spel met de laserstralen die op de maat van de diepe beats door de tent flitsen, zorgt voor extra ‘ooooh’-momenten tijdens de pogingen om in het vage licht glimpen op te vangen van Karin Dreijer, de eerste nummers onherkenbaar door een groot masker. Maar aan de diepe bassen, donkere melodieën en die aparte, bezwerende stem die zij opzet, al dan niet zwaar vervormd met effecten, hebben we genoeg. Fever Ray’s show is uiteindelijk bijna meer razendknap audiovisueel theater dan een concert, toch zijn ook de reacties in dancetent Bravo uiteindelijk uitzinnig. En dat voor een act waarbij interactie met het publiek nul is. Imponerend staaltje muziekkunst.

Zo eindigt de zaterdag met vijf totaal verschillende hoogtepunten achter elkaar; een Lowlands-dag die de boeken in kan als een heel geslaagde. We maken ons op voor de zondag, met ondermeer Squarepusher, Vampire Weekend, Florence and the Machine en Arctic Monkeys.

Zelf andere acts gezien, hele goede of slechte, of andere meningen over de optredens? Laat u gaan in de comments.

Fraaie foto’s van diverse bands zijn onder anderen gemaakt door Dennis Stempher, te zien op Fileunder.

Zie ook:
- Lowlands, de zondag: dubbele gevoelens bij donkere Arctic Monkeys
- Lowlands, de vrijdag: vrolijk de midlife crisis in met Faith No More

Lees ook:Nooit van Gehoord? Lowlands 2009 – Fanfarlo
Lees ook:Band Of Horses in februari 2011 terug naar Nederland
Lees ook:Lowlands 2008: Underworld + The Kooks officieus bevestigd
Lees ook:Video’s: Them Crooked Vultures live op Lowlands 2009
Lees ook:Lowlands-krant bij NRC Next, tijdschema online

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!