Review: Joanna Newsom – Have One On Me

Muziekconsumptie in de 21ste eeuw zou volgens sommigen slechts nog van het ene naar het andere liedje op de iPod zappen zijn, zonder nog het album als een werkstuk, een samenhangend geheel te respecteren. De Amerikaanse singer/songwriter gewapend met harp en piano Joanna Newsom heeft daar vierkant lak aan, of ze gelooft daar domweg niet in. Tot ieders verbazing kondigde ze een maandje terug een driedubbelalbum met een speelduur van dik twee uur aan, met de al even gulle titel Have One On Me.

En iedereen maar denken dat haar meesterstuk tot dan toe, Ys, met vijf nummers in een uur een gewichtig werkstuk was. Een hele uitdaging om van begin tot eind te beluisteren dus, zo op papier. Maar wie niet bij voorbaat het instrument de harp of Newsom’s opmerkelijke, virtuoze stem uitsluit, zal opkijken hoe makkelijk het is je volledig over te geven aan dit grootse drieluik over de verschillende facetten van de liefde. 

Want het ‘formaat’ waarop Have One On Me wordt geserveerd, hoeft niet per se af te schrikken als ware het een vuistdik boek à la Ulysses. Twee CD’s/lp’s van drie kwartier en een derde cd/lp van een dik half uur met per stuk zes composities, dat zijn heel behapbare hoeveelheden, ook bij dit soort ambitieuze, ronduit weelderige muziek. Newsom denkt hier niet voor niets in drie delen: dit epos is te onderscheiden in passages over de volop ontluikende liefde (plaat 1), de langzaam voorbijgaande liefde (plaat 2) en de in gruzelementen liggende liefde (plaat 3), met een onzekere toekomst en alle pijn van dien.

Die materie gaat Newsom in achttien liedjes c.q. verhalende composities te lijf met afwisselend spel op haar harp en op piano, moederziel alleen of tot maximaal tien begeleiders op drums en tal van strijk- en blaasinstrumenten. Composities ja, zonder uitzondering heel knap uitgedacht, want van liedjes kun je hier meestal niet meer spreken, met nummers variërend in lengte van anderhalve minuut tot een kleine twaalf minuten.

Intussen klinkt haar indrukwekkende zang minder schel dan voorheen en veel mooier en krachtiger dan voorheen, met een verbeterde balans tussen fluisterzacht en forse uithalen. Haar stem doet steeds meer denken aan een hybride tussen een jonge Kate Bush en Joni Mitchell. Of Tori Amos zo u wilt, op de momenten dat de piano in plaats van de harp de hoofdrol opeist. Voor onoplettendheid is geen ruimte in Newsom’s wereld, vol details in de muziek, poëtisch aandoende teksten en invloeden uit folk, pop en Middeleeuwse muziek.

Op voorganger Ys  zorgde de legendarische Van Dyke Parks voor de meest zwierige arrangementen zorgde, dit keer is deze belangrijke bijrol voor Ryan Francesconi, die een stuk subtieler te werk gaat in de fraai aangeklede nummers met ‘band’. En als Newsom in haar eentje je al een moment in slaap dreigt te sussen – dat gebeurt slechts even halverwege -, dan zijn er op gezette tijden altijd wel weer die plotseling aanzwellende momenten in de muziek, met als mooi voorbeeld halverwege het album In California, waar vanuit het niets opeens alle strijkers, blazers en drums prachtig aanzwellen en de luisteraar volledig bij de lurven grijpen.

Het is één van de bloedstollende momenten op Have One On Me, waarop hoogtepunten aanwijzen eigenlijk oneerlijk is. Vooruit: in het slotstuk vind ik Kingfisher vanwege een steeds weer terugkerende prachtmelodie het mooist, op de voet gevolgd door het vlotte pianostuk Good Intentions Paying Company, met vele lagen zang van Newsom over elkaar heen gemixt en een vleugje country.

Met ambities als die van Newsom zal haar werk voor veel mensen voorlopig wel in het hokje ‘pretentieus geneuzel’ geparkeerd blijven – ‘menstruatiemuziek’ las ik zelfs al ergens, foei! -. Maar zij gaan eraan voorbij dat een van Amerika’s eigenzinnigste muzikantes van de afgelopen jaren met Have One On Me niets minder dan een groot, in deze tijden uniek meesterwerk heeft gemaakt, waarmee je met al die nieuwe ontdekkingen per luisterbeurt nog maanden en maanden vooruit kunt. Als het niet veel langer is. (*****)

Joanna Newsom geeft eind mei concerten in Eindhoven en Amsterdam.

Joanna Newsom live @ Jimmy Fallon – Soft As Chalk

Lees ook:Joanna Newsom and the Ys Street Band
Lees ook:‘Nieuwe Joanna Newsom wordt een driedubbelalbum’
Lees ook:Joanna Newsom en harp komen naar Paradiso
Lees ook:Joanna Newsom heeft keelpijn, concert afgelast
Lees ook:Joanna Newsom bij Letterman

Heb jij Alternative.Blog nog steeds niet toegevoegd aan je Google homepage of Reader? Klik hier!