Review: Wilco – Wilco (The Album)

Vooraf klonk het wat koddig: een van de meest gevierde Amerikaanse bands van de afgelopen tien jaar die z’n zevende, feitelijk titelloze plaat de toevoeging (The Album) meegeeft. En dan trapt de plaat ook nog eens af met een liedje genaamd Wilco (The Song). Inclusief de regel ‘Wilco will love you baby’. Is frontman Jeff Tweedy van Wilco na de zwaardere, experimentelere platen Yankee Hotel Foxtrot (’02) en A Ghost Is Born (’04) definitief in een melige state of mind aanbeland?

Driewerf neen, zo erg is het bij lange na niet, al klinkt zijn band tegen het einde van dit decennium op sommige momenten wel opgeruimder en losser dan ooit. Voortgestuwd door ronkende gitaren is dat openingsnummer Wilco (The Song) daar kortom meteen een goed voorbeeld van. Ook schreef Tweedy zelden een onschuldiger, liever liefdesliedje dan You and I, een duet met zangeres Leslie Feist. Bondige liedjes zijn het, waarin we een uitermate ontspannen Wilco horen. Deze en andere uptempo-liedjes maken Wilco (The Album) tot een levendiger plaat dan tragere voorganger Sky Blue Sky.

Wordt Wilco daarmee gewoontjes? Niet helemaal, want zoals zo vaak bij deze songsmid broeit er geregeld iets onder die op het oog kalme, luchtige oppervlakte. Hoogtepunt You Never Know, keurig in het midden van de plaat, wordt voortgestuwd door een olijke piano en bevat de mooiste koortjes (‘I don’t caaaare anymore’). Maar intussen deelt Tweedy wat snauwend wel een belangrijke maak-je-niet-zo-druk- boodschap uit: “Come on children, you’re acting like children, every generation thinks it’s the end of the world.” Een liedje met een opbeurende sfeer zoals onlangs overleden ex-bandlid Jay Bennett ze ook ongeveer arrangeerde en rijkelijk aankleedde op het zomerse Wilco-album Summerteeth (’99). Tegen het einde komt ook het heerlijke Sunny Feeling in de buurt.

Zeiden we luchtig? De onverwacht treurige, maar zo mooie afsluiter Everlasting wordt ingeluid met de woorden ‘Everyone alive must die’… Don’t you tell me my love is a lie.’ Ook Country Disappeared zal een favoriet zijn voor degenen die die duistere kant van Tweedy’s brein het aangenaamst vinden. Die zullen ook aan hun trekken komen in het fraai opgebouwde One Wing en het venijnige Bull Black Nova, dat met een krautrock-achtige jam en gekarteld gitaargepiel in de finale voortborduurt op A Ghost Is Born-epos Spiders (Kidsmoke).

Toch is die melancholieke kant op Wilco (The Album) kortom in de minderheid. Je hoort over het algemeen een losser, minder strak vel, dat hoorbaar heel prettig zit bij de muzikanten. Die vormen inmiddels zo’n vijf jaar de huidige bezetting van Wilco en zijn hoorbaar scherp op elkaar ingespeeld. Zelfverzekerd, ontspannen, opgeruimd, dat zijn in dit geval geen halve synoniemen voor saai. Al was de grilliger Wilco ten tijde van Yankee Hotel Foxtrot en A Ghost Is Born tot nog toe ongeëvenaard. (****)

Wilco speelt eind augustus op Lowlands en Pukkelpop.

Wilco, live op Bonnaroo 2009 – Bull Black Nova / Jesus etc.